6-2016 Advieswijzer Eigen woning in 2016

Strop of paradijs?

Voor de eigen woning gelden stringente fiscale regels. Een lening voor de eigen woning moet bijvoorbeeld aan aflossingseisen voldoen om voor renteaftrek in aanmerking te komen. Bovendien geldt een aftrekbeperking voor rente in de hoogste belastingschijf (52%). Is de eigen woning een strop of een paradijs? Het antwoord op deze vraag is afhankelijk van uw individuele situatie. In deze advieswijzer komen verschillende situaties aan de orde.


Eigenwoninglening

Voor een eigenwoninglening geldt dat de rente alleen aftrekbaar is als de lening in maximaal 30 jaar volledig en ten minste annuïtair wordt afgelost. Naast de aflossingseis geldt de voorwaarde dat de lening is aangegaan ter verwerving, onderhoud of verbetering van de eigen woning.

Deze regels gelden in principe voor elke lening die vanaf 1 januari 2013 is afgesloten. In sommige gevallen valt een vanaf 1 januari 2013 afgesloten lening onder overgangsregels en gelden er geen aflossingseisen. Neem voor uw eigen specifieke situatie contact met ons op.

Gevolgen niet nakomen aflossingsverplichtingen

De aflossingsverplichtingen moeten bij het aangaan van de lening in de leningovereenkomst zijn overeengekomen en ook worden nageleefd. Als op een lening te weinig wordt afgelost, is de rente op die lening in principe niet meer aftrekbaar. Er is gelukkig een aantal mogelijkheden om een tijdelijke achterstand in aflossingen te herstellen. Als tijdig aan deze herstelmogelijkheden wordt voldaan, blijft de renteaftrek behouden. Wordt niet tijdig aan deze herstelmogelijkheden voldaan, dan gaat de renteaftrek verloren.

Tip: Oorspronkelijk ging de renteaftrek definitief verloren als u niet tijdig gebruik maakte van de herstelmogelijkheden. Vanaf 1 januari 2016 is het verlies aan renteaftrek echter niet meer definitief. Dit betekent dat als u de aflossingsachterstand die aanwezig was op het moment van verlies van de renteaftrek weer inhaalt, de rente vanaf dat moment weer aftrekbaar is. Deze maatregel heeft terugwerkende kracht tot 1 januari 2013.

Informatieverplichtingen

Heeft u een eigenwoninglening waarvoor een annuïtaire aflossingseis geldt en is deze lening niet afgesloten bij een bank, verzekeraar of andere financiële instelling, dan heeft u een informatieplicht. Voor alle schulden die zijn aangegaan na 31 december 2015 geldt een nieuwe manier van informatieplicht: u verstrekt alle gegevens waarvoor de informatieplicht geldt vanaf dat moment in uw aangifte inkomstenbelasting. Dat is goed nieuws omdat u op deze manier ook niet meer kunt vergeten om aan uw informatieplicht te voldoen.

Let op!
De nieuwe informatieplicht geldt ook voor wijzigingen in uw al eerder afgesloten lening die zich voordoen vanaf 1 januari 2016.

Informatieverstrekking die betrekking heeft op de periode voor 1 januari 2016 blijft lopen via het bestaande informatieformulier. Dit betekent dat u informatie over een afgesloten lening in 2015 via dit informatieformulier moet verstrekken uiterlijk bij de aangifte inkomstenbelasting 2015. Dient u de aangifte inkomstenbelasting 2015 in na 31 december 2016, dan is de uiterste termijn voor het verstrekken van de informatie 31 december 2016. Is er in 2015 iets gewijzigd in de rente, de looptijd of de aflossing van de in de periode voor 2015 afgesloten lening, dan bent u verplicht van deze wijziging melding te maken uiterlijk 31 januari 2016.

Tip! De staatssecretaris had aangekondigd deze termijn bij besluit op te rekken van 31 januari 2016 naar 31 december 2016. Bij het opmaken van deze advieswijzer was dit besluit echter nog niet gepubliceerd.

Voldoet u niet (tijdig) aan uw informatieplicht, dan is de rente niet aftrekbaar. Indien u in een later jaar alsnog de informatie verstrekt, is de rente vanaf het daarop volgende jaar (weer) aftrekbaar.

Beperking renteaftrek in de hoogste schijf

Vanaf 2014 is de maximale renteaftrek jaarlijks met 0,5% per jaar verlaagd. Voor het jaar 2016 betekent dit dat de rente die aftrekbaar is in de hoogste belastingschijf (52%) niet meer tegen 52% maar tegen maximaal 50,5% aftrekbaar is. Deze aftrekbeperking geldt zowel voor leningen die afgesloten zijn na 1 januari 2013 als voor leningen die voor die datum zijn afgesloten.

Overgangsrecht: bestaande eigenwoninglening

Voor een oude eigenwoninglening hoeft u niet aan de aflossingseis te voldoen. Een oude eigenwoninglening is een lening die u op 31 december 2012 voor uw eigen woning had (hoofdregel). In een aantal uitzonderingsgevallen wordt ook een na 31 december 2012 afgesloten lening (gedeeltelijk) aangemerkt als een oude eigenwoninglening. Dit kan zich bijvoorbeeld voordoen indien in de periode tot eind 2013 sprake is geweest van tijdelijke huur tussen twee eigen woningen in, de aankoop van een andere woning of het verrichten van onderhoud of verbetering aan de eigen woning. Daarnaast is er een regeling voor expats.

Oversluiten lening

Uw lening blijft aangemerkt als een oude eigenwoninglening als u deze (gedeeltelijk) oversluit, bijvoorbeeld bij het aflopen van uw rentevasteperiode. Leent u echter een hoger bedrag, dan wordt het extra bedrag aangemerkt als nieuwe eigenwoninglening en is de rente hierover alleen aftrekbaar als aan de aflossingseisen wordt voldaan.

Verzekeringen eigen woning

Vanaf 1 januari 2013 is het niet meer mogelijk om een nieuwe spaar-, verzekerings- of beleggingsproduct eigen woning af te sluiten. Heeft u een spaar-, verzekerings- of beleggingsproduct gekoppeld aan de oude eigenwoninglening dan wijzigt er niets. Deze blijft vrijgesteld in box 1. Een gekoppeld spaar-, verzekerings- of beleggingsproduct volgt het overgangsrecht dat geldt voor de oude eigenwoninglening: is uw in 2013 afgesloten lening aan te merken als een oude eigenwoninglening, dan was het ook nog mogelijk om in 2013 een spaar-, verzekerings- of beleggingsproduct hieraan te koppelen.

Tip: Vanaf 2016 kunnen fiscale partners op verzoek gebruik maken van de dubbele vrijstelling bij uitkering van de verzekering eigen woning, ook als de polis slechts één van de partners als begunstigde aanwijst. Heeft u in het verleden geen gebruik gemaakt van de dubbele vrijstelling omdat er slechts één begunstigde was, dan kunt u voor de jaren 2011 tot en met 2015 nu alsnog een beroep doen op de dubbele vrijstelling.

Overige regelingen eigen woning

 

Restschulden

Als de verkoopopbrengst van uw eigen woning onvoldoende is om uw eigenwoningschuld en de verkoopkosten te dekken, blijft u zitten met een restschuld. Als deze restschuld ontstaat in de periode van 29 oktober 2012 tot en met 31 december 2017 mag u de rente over deze restschuld gedurende vijftien jaar na ontstaan van de restschuld in aftrek brengen in box 1.

Let op!
Een voor 29 oktober 2012 ontstane restschuld komt niet voor renteaftrek in aanmerking. Voor het ontstaan van de restschuld is het moment van vervreemding (veelal het moment van juridische levering) bepalend.

Verhuisregelingen

U kunt onder voorwaarden ook uw te koop staande lege of gekochte lege eigen woning onder de eigenwoningregeling houden en de rente op de bijbehorende leningen in aftrek blijven brengen; de termijn voor deze verhuisregelingen bedraagt drie jaar. Voor uw woning die vanaf 2013 leeg te koop staat of voor uw woning die u vanaf 2013 kocht en die in 2016 nog leeg staat of in aanbouw is, heeft u daarom in 2016 nog renteaftrek.

Meer hypotheekruimte

Vanaf 2016 krijgen tweeverdieners de mogelijkheid om meer geld te lenen voor de aankoop van een huis. Het tweede salaris telt namelijk voor 50% mee (was 33%).

Verhoogde schenkingsvrijstelling vanaf 2017

Vanaf 2017 kan gebruik gemaakt worden van de schenkingsvrijstelling van € 100.000 voor de eenmalige schenking voor een eigen woning. Het wordt ook mogelijk om de schenking te spreiden over drie achtereenvolgende jaren. Bij aflossing van de eigenwoningschuld met de schenking kan zo mogelijk boeterente (deels) voorkomen worden.

Let op!
De beperking dat de schenking moet zijn gedaan van ouder aan kind komt te vervallen, maar de beperking dat de begunstigde tussen 18 en 40 jaar moet zijn, blijft bestaan.

Duurzame energiesubsidie

Particulieren en bedrijven kunnen bij RVO.nl een tegemoetkoming aanvragen voor de aanschaf van zonneboilers, warmtepompen of pelletkachels. De subsidie bedraagt minimaal € 500. In 2016 is een budget van € 70 miljoen beschikbaar.

Lening energiezuinige woning

Bij het Nationaal Energiebespaarfonds kunt u tegen een aantrekkelijke rente een lening afsluiten om uw woning energiezuiniger te maken. Het bedrag van de lening moet liggen tussen de € 2500 en € 25.000 en de looptijd bedraagt zeven, tien of vijftien jaar. De lening mag alleen gebruikt worden voor energiebesparende maatregelen.

Tot slot

Eigen woning: strop of paradijs? Het antwoord op deze vraag is afhankelijk van uw individuele situatie. De fiscale regels met betrekking tot uw eigen woning zijn in ieder geval niet eenvoudig. Het naast elkaar bestaan van verschillende regelingen kan de uitwerking behoorlijk ingewikkeld maken, zeker ook bij complexere situaties als verhuizing, echtscheiding, trouwen en overlijden. Neem voor uw eigen specifieke situatie daarom contact met ons op.